wtorek, 30 czerwca 2015

Wtorkowe Charakteryzacje #005: Hobby/Pasje/Zainteresowania!


Jedne postacie mają silne obsesje na jakimś punkcie i jest to oczywiste, bo nie mówią o niczym innym, ale większość ludzi i postaci rzadko ogłasza każdej nowo spotkanej osobie, co ich kręci. Warto takie rzeczy wiedzieć o swoich postaciach, przede wszystkim dlatego, że potem możemy to ładnie połączyć ze zdolnościami/wiedzą naszego bohatera.

Przykładowo załóżmy, że opisujemy grupkę bohaterów radzących sobie lepiej lub gorzej podczas apokalipsy zombie. Przemierzają jakąś tajną bazę i na ścianie znajdują napis, dajmy na to, po niemiecku. Musisz wiedzieć, kto ten napis zrozumie i dlaczego. Oczywiście, twoja bohaterka Kasia może nagle go przeczytać, dukając ciężko i zgadując część słów, bo miała niemiecki w liceum i coś tam pamięta. Ale równie dobrze Anka może mówić perfekcyjnie po niemiecku, bo jej ojciec jest Niemcem. A może Zuźka mówi w sześciu językach, bo nauka języków obcych to jej pasja.

W zależności od tego jak duży to ma wpływ na akcję wcześniejszą i jak ważne jest to dla postaci, musisz się orientować czy to nie powinno zostać wspomniane wcześniej.

Pewnie, jeśli wcześniej nie było ku temu okazji czy potrzeby, to Kasia pewnie nie opisywała swoich zmagań z językiem niemieckim w liceum. Podejrzewam, że podczas apokalipsy zombie miała większe problemy. Może i mogła o tym wspomnieć, kiedy wszyscy leżeli plackiem w jakimś bunkrze i czekali na świt i gadali o szkole, znienawidzonych nauczycielach i dawnych troskach, ale jeśli takiej okazji nie było i nikt o zdolnościach Kasi nic nie wie, to nie jest to specjalnie dziwne.

W wypadku Anki sytuacja już wymaga troszkę więcej wyjaśnienia zwłaszcza, jeśli Anka dała się wcześniej wciągnąć w rozmowę o rodzinie. Jeśli tematu ojca unika jak ognia i ma ku temu powód, to wciąż może swoją znajomością niemieckiego zaskoczyć. Dajmy jej jednak ten powód, nie musimy nawet się w niego zagłębiać, ale pokażmy, że Anka nie mówi o rodzinie w sposób chętny i radosny. 

Chodzi tutaj o to, żeby nie wyglądało to tak, że nagle stwarzamy tego ojca Niemca, żeby sobie jakoś poradzić z tym niemieckim napisem. Nie wystarczy sprawdzić, czy wcześniej nie napisaliśmy nic o tym, że jej ojciec jest innej narodowości. Jeśli Anka radośnie i wylewnie opowiadała o swojej rodzinie, zwłaszcza właśnie o ojcu, jeśli mówiła o odwiedzaniu babć, wyjazdach do dalszych krewnych itd. itp., ale nigdy nie wspomniała o tym, że od ojca nauczyła się niemieckiego, że ojciec z Niemiec pochodzi, że ma tam rodzinę - to wydaje się trochę dziwne i właśnie sprawia takie wrażenie, jakbyśmy te niemieckie odgałęzienia drzewa genealogicznego Anki dorobili jej w ciągu tego jednego paragrafu o tłumaczeniach. 

Zastanów się, czy po tym ile Anka mówi o sobie, jakich tematów unika, jak często mówi o swoich umiejętnościach - przydatnych lub nie - powinniśmy wiedzieć, że ma ojca Niemca, który nauczył ją mówić po niemiecku, czy też nie. Jeśli ledwo się odzywa i nie mówi nikomu o niczym - dziwne by było, żebyśmy wiedzieli. Jeśli mówi wszystkim o wszystkim i każdy zna jej dawne przygody i opowieści o jej rodzinie i znajomych - dziwne by było, żebyśmy nie wiedzieli. Jeśli te zdolności językowe wymyślisz w ostatniej chwili, podczas edycji po prostu upewnij się, że były jakoś zasygnalizowane lub był dobry powód, żeby nie sygnalizować ich wcale.

Podobnie sytuacja wygląda w wypadku Zuźki, tylko musisz upilnować faktów dotyczących sześciu języków. Nie pisz na przykład wcześniej sceny podczas której wszyscy usiłują odgadnąć, co jest w jakiejś puszce, ale nie rozumieją żadnego z napisów. Szansa jest, że Zuźka by się doczytała lub choćby domyśliła.

Tu się pojawia kolejna kwestia: konsekwencje ich pasji. (To zabrzmiało dziwnie dramatycznie jak tytuł jakiegoś romansidła, no nie?)

To, że Zuźka zna sześć języków nie oznacza tylko, że zna sześć języków. Oznacza to też, że ma zacięcie do uczenia się języków. (Usłyszawszy nowy dialekt/język szybciej zacznie się w nim orientować.) Może wyciągać wnioski z tego, co już wie. (Widząc napis w języku, którego nie zna, jeśli zna języki choćby zbliżone - będzie się już domyślać jego treści. Np. Może nie znać łaciny, ale między francuskim, włoskim i angielskim ma szanse odgadnąć chociaż część tekstu.) Jeśli zna sześć języków na poziomie co najmniej dobrym, to za pewne z kilku innych zna pewnie choćby część, a jakiegoś nowego się już uczy. Bardzo prawdopodobne, że jest też słuchowcem. Niezbyt dalekim byłoby przypuszczenie, że lubi podróżować lub ma jakieś inne zainteresowania, które pozwalają jej używać języków, które zna, dzięki czemu wiedza na ich temat nie zanika. Prędzej rozwiąże zagadkę zbudowaną wokół gry słów niż wokół logiki czy matematycznego problemu. Dzięki zdolnościom lingwistycznym może pracować w konkretnym miejscu i dzięki temu mieć kolejne informacje/talenty/możliwości.

Jedno hobby rzadko pozostaje zamknięte samo w sobie, jeśli człowiek w nie głęboko wsiąknie. Zdobywając informacje na ten temat, zdobywamy ich więcej na tematy pokrewne. (Ucząc się języka uczymy się też trochę o kulturze danego państwa. Posiadając akwarium z rybkami słodkowodnymi, mamy też blade pojęcie o innych. Fascynat odnawiania starych samochodów może się znać na ogólnej budowie maszyn i silników spalinowych.) Rozwijając dane zdolności, rozwijamy też te im towarzyszące. Mając predyspozycje do pewnych zajęć, mamy pewne zdolności, które są bardziej uniwersalne. (Np. Miłośnik pływania wytrenował mięśnie przydatne też do innych sytuacji, mistrz decoupage'u ma dalece rozwinięte zdolności manualne, rysownik/malarz/itd. generalnie lepiej odróżnia poszczególne kolory i odcienie.)

Warto wiedzieć czym nasza postać się interesuje, żeby potem móc jej wiedzę/zdolności/predyspozycje sprytnie wykorzystać i unikać pustych informacji w stylu Ala jest dobra w jeździe konnej, bo jest. Krótką informacją utwierdzamy pewne fakty w danej historii, dajemy im ciągłość i zapewniamy połączenie tego, co się dzieje w naszej fabule z życiem naszych bohaterów przed rozpoczęciem opowieści.


poniedziałek, 29 czerwca 2015

Poniedziałkowe Początki #005

Jednym z popularnych zabiegów fabularnych jest rozpoczęcie opowieści od scen końcowych. (Przykładem niech będzie tu choćby film Fight Club, który rozpoczyna się sceną z finałowej konfrontacji Narratora z Tylerem Durdenem.)

Takie rozwiązanie ma swoje plusy, przede wszystkim wciągasz odbiorcę w sedno fabuły zanim zdążysz go znudzić wprowadzeniem. Poza tym rozpoczęcie w ten sposób może pomóc tym z nas, którzy nigdy nie wiedzą jak zacząć, ale mają zaplanowany dalszy ciąg i zakończenie.

Zadanie na dziś: spróbuj tak właśnie rozpocząć, zacząć swoją fabułę od opisu fragmentu zakończenia. Twój bohater wyrusza na poszukiwania czegoś? Zacznij od sceny, kiedy to znajduje. Twój bohater jest boleśnie przeciętną osobą, która w trakcie fabuły wpada w tarapaty, które wciągają ją tak dalece, że aż trudno w to uwierzyć? Zacznij od opisywania dramatycznej sceny końcowej, a potem przeskocz do początku. Kontrast będzie dużo bardziej widoczny.

Przy używaniu tego typu zagrania musisz przede wszystkim uważać, żeby nie powiedzieć za dużo i ilościowo, i merytorycznie.

- Ilościowo: Jeśli twój początek będzie trwał i trwał, opisując wydarzenia finałowe, np. tak jak w drugim podanym przykładzie, opisujesz swoją postać, w tarapatach, w środku dramatycznej sytuacji, i zaczynasz drobiazgowo opisywać pościg policyjny, w którym bierze udział, gdzie zmierza, co ma zamiar zrobić, itd. Sprawa się rozwleka i zarówno tobie jak i odbiorcom jest dziwnie wrócić do wydarzeń wcześniejszych. Pamiętaj, że to ma być zagranie wciągające czytelnika, ale wciąż mało mu mówiące. Owszem, rozpoczynasz wydarzeniami finałowymi, ale to jest wciąż początek, a nie zakończenie.

Jeśli wymknęło ci się to spod kontroli albo tnij boleśnie i wróć do początków, albo pogódź się z tym, że tę historię lepiej ci się opowiada od tego momentu i daruj sobie powroty, po prostu zacznij w samym środku akcji.

- Merytorycznie: Tak jak wspomniałam wcześniej - nie możesz zdradzić za dużo. Jeśli zdradzisz całą pointę opowieści, musisz mieć ku temu naprawdę dobry powód. Na przykład w zasugerowanej fabule o odnajdywaniu czegoś, standardowo w takim zabiegu opisalibyśmy bohatera tuż na przykład przed otworzeniem skrzyni, w której ma być to, czego poszukuje. Wtedy wciągasz trochę odbiorcę, ale tak na prawdę nie wiele mu mówisz, bo w tej skrzyni równie dobrze może być cel poszukiwań, co i coś kompletnie innego. 

Jeżeli chcesz stworzyć opowieść o znajdywaniu jakiegoś artefaktu, a na początku napiszesz, że zostaje znaleziony w skrzyni, w zamku takim i takim, i jeszcze opisujesz dokładnie, że owszem został znaleziony, tak jak to było planowane, to o czym niby będzie cała reszta fabuły? Niby da się ją wciąż pociągnąć, pewnie, ale wielu czytelników może stracić zainteresowanie. Wygadywania się, co do finału na samym początku trzeba używać bardzo ostrożnie. Można, oczywiście, ale fajnie, żeby nam to coś faktycznie dawało. Np. Możesz zacząć od opisu otwierania skrzyni i tego, że okazuje się, że w środku nic nie ma. Kompletny zawód. A potem opisać fabułę przygód i nadziei głównego bohatera w taki sposób, żeby czytelnicy cały czas byli rozdarci między radosnym podekscytowaniem przygodami i pełną świadomością, że wyprawa zakończy się fiaskiem. Można to zrobić ciekawie, ale musi to być bardzo dobrze zaplanowane i wykonane.

Powodzenia!

niedziela, 28 czerwca 2015

Niedzielny Relaksik #004

My Noise to stronka dla tych, którym nie odpowiada muzyka, kiedy piszą, kiedy się relaksują, ale którzy mimo wszystko nie chcą ciszy. Na tej stronie można wyszukać dźwięki palącego się drewna w kominku, ustawić sobie dowolnie odgłosy lasu czy zbudować odpowiednią, deszczową i nieprzyjazną atmosferę, żeby łatwiej opisać mroczne historie, kiedy za oknem środek lata.

Świetne tło praktycznie do wszystkiego. Miłego słuchania.

sobota, 27 czerwca 2015

Sobotnie Gierki #004: Jak cię widzą tak cię piszą.

Czasem nam się zdarza opisywać naszą postać zbyt dokładnie. Wszyscy znamy te sceny, gdy nagle Lestat (czy ktokolwiek inny) staje przed lustrem i przez kilka kolejnych akapitów opisuje jak to on wygląda dzisiaj i w ogóle. Nie żeby w tym było coś mało naturalnego.

Dzisiaj wasze zadanie polega właśnie na takim dokładnym opisie, ale jest haczyk. Nie opisujcie bohatera swoimi oczami ani tym bardziej oczami opisywanego bohatera. Waszym zadaniem jest stworzenie dwóch różnych opisów z punktu widzenia dwóch różnych postaci. Dla urozmaicenia możecie wybrać postaci o skrajnie różnej opinii o bohaterze, kogoś w nim zakochanego i kogoś, kto najchętniej by go udusił gołymi rękoma i zakopał w ogródku. Zwróćcie uwagę na to jak różne osoby, różnie widzą waszą postać.

Rzeczy, na które warto zwrócić uwagę:

- Kim jest osoba opisująca? Jeśli jest lekarzem, szybciej dojrzy jakieś zmiany chorobowe. Jeśli jest astrologiem, to może stwierdzić, że "wygląda jak typowy Strzelec". Jeśli zajmuje się sportem to zwróci uwagę na formę w jakiej jest opisywana postać.

- Porównanie między osobą opisującą a opisywaną. Osoba mająca 1,92 cm wzrostu opisze osobę wzrostu 1,76 cm maksymalnie jako "średniego wzrostu", może "Całkiem wysoka", najpewniej: "niższa ode mnie". Osoba wzrostu 1,63 cm w kapeluszu, prawdopodobnie oceni wspomnianą postać jako wysoką. Lubimy myśleć, że jesteśmy obiektywni, ale nie jesteśmy.

- Jaki stosunek do osoby opisywanej ma opisujący? Jeśli wydaje mu się atrakcyjna - skupi się przede wszystkim na tych cechach, które przyciągają uwagę. Jeśli darzy ją ciepłymi uczuciami, podkreśli bardziej jej zalety. Nawet opisując wady, zrobi to w sposób subtelniejszy. Osoba nastawiona wrogo chętnie wytknie wszystkie niepochlebne detale.

 

piątek, 26 czerwca 2015

Piątkowe Pomoce #004: Słowomierze!

Czasem jedyne, czego nam potrzeba to dobry słowomierz. Żeby po prostu widzieć na własne oczy jak wiele napisaliśmy i jak wiele nam wciąż zostało. Tutaj macie kilka opcji:

środa, 24 czerwca 2015

Środowe Inspiracje Słowne #004

 

Czy uchylę zasłony, za którą się kryją sceny z miodowych miesięcy? Muszę, ale opowiem rzecz tak sucho i nudno, że nikt się nie zgorszy.


Karol Irzykowski – Pałuba.